RAW, Lightroom e.a. … (1) ned.

Deel 1 – De weg naar RAW…

De laatste keer dat ik me hier verdiepte in de kronkels van digitale fotografie had ik het opgegeven, mijn twee camera’s (E500 versus E620 deel 1, deel 2) te vergelijken en wou me al erbij neerleggen dat mijn zwart/wit opnames met de E620 gewoon anders uitzagen. Maar blijkbaar bestaat er geen remedie tegen nieuwsgierigheid en tegen de verslaving om toch maar dieper te willen graven.

In het begin van mijn eigen persoonlijke digitale era had ik RAW even beslopen daar iedereen mij vertelde hoeveel beter de resultaten ervan waren maar op dat moment, met al de andere veranderingen die ik moest verteren, was het toch iets te veel van het goede. Ik had het dus naar de zolder verwezen om later misschien terug op te halen.  Tijdens een van onze discussies over mijn experimenten met de nieuwe camera met mijn inspirerende foto-mail-vriend Rinus, o.a. de Picasa goeroe,  liet hij voorzichtig vallen of het niet tijd werd, RAW van de zolder te halen en even af te stoffen? Tiens, waarom had ik daar nu niet zelf aan gedacht? J En daar ging ik dan… er werd enkel nog in RAW formaat gefotografeerd.

Fotograferen op zich is natuurlijk geen probleem. Het is net hetzelfde als met jpg, geen bijzondere instellingen of zo behalve dat de camera natuurlijk op RAW moet staan. Kleur of zwart/wit instelling maakt geen verschil uit, toch niet bij mijn Olympus, behalve dat sommige bewerkingsprogramma’s bij zwart/wit instelling inderdaad geen kleuren laten zien. Tot mijn verbazing was dat het geval in het eigen programma van Olympus zelf. Maar eens geïmporteerd in Lightroom had ik de kleuren terug en kon alsnog beslissen welke richting ik zou uitgaan. Dus, geen paniek… Het enige dat bij de E620 verandert met de ‘monotone’ instelling is eigenlijk het LCD schermpje achteraan dat alles in zwart/wit laat zien en ik heb de neiging om dat zo te laten… misschien puur uit gewoonte… Belichting moet natuurlijk zo accuraat mogelijk zijn afhankelijk van wat je juist zou willen zien op de foto. Wat een goede oefening tijdens de eerste stappen met RAW zou zijn is de camera te zetten op ‘RAW & jpg’. Zo krijg je exact de zelfde foto twee keer, eentje in RAW, de andere in jpg en kan je rustig de details en de bewerkingsmogelijkheden vergelijken.

Voor diegenen die nog nooit met RAW hebben gewerkt, het kan in zekere zin vergeleken worden met het negatief van de ‘goeie ouwe’ analoge fotografie. Maar, zoals Rinus terecht opmerkte na het lezen van de Engelse versie, dat is een beschrijving die verwarrend kan werken. Wat je krijgt is de volledige opname van de sensor zonder de compressie die bij jpg door de camera al wordt doorgevoerd voordat je iets te zien krijgt. Wat je ook krijgt is een positief beeld, geen negatief. Dan wordt de kleurinformatie toegevoegd en heb je een RAW opname. Ook de kleurinfo lijkt eigenlijk in niets op de analoge kleurfilm waar je maar drie kleuren had en dit pas in het labo of in de ‘doka’ verder kon bewerkt worden tot een volwaardige foto. Bij RAW krijg je alle kleuren die je in het echt ook hebt gezien.  De overeenkomst met een negatief ligt in het feit dat beide een zo gedetailleerd mogelijk basisgegeven bevatten dat verdere ‘ontwikkeling’ nodig heeft om tot een goede foto te komen. Dat Adobe het begrip ‘digitale donkerkamer’ heeft gelanceerd is er waarschijnlijk ook niet vreemd aan dat men RAW met een negatief is blijven vergelijken.

Maar, om verder te gaan, volledige sensor capaciteit en daarbij kleurinformatie, dat zijn reusachtige bestanden. In mijn geval is  een RAWtje ergens tussen 11 en 13 MB. Dus, wil je permanent overschakelen op RAW, moet je eerst wel even kijken of jouw computer die massa pixels aankan zonder dat je na het bewerken van twee of drie foto’s alles moet herstarten… J Het is ook belangrijk dat het geheugenkaartje van de camera erop voorzien is. Mijn E620 met zijn 12 megapixels kan op een kaartje van 4 GB ongeveer 200 foto’s opslaan, om een idee te geven.

Volgende stap is het ‘ontwikkelen’ van het ‘negatief’ – nee, nogmaals, je krijgt geen negatief beeld J, maak je geen zorgen… Het ziet er uit als de welbekende jpg maar is veel beter. Met daartoe ontworpen software dat RAW herkent kan je veel meer details in witbalans, kleuren, grijzen manipuleren dan het mogelijk zou zijn met jpg. Maar… er zijn valkuilen..

Catch 1:

Bijna elke gratis software dat RAW herkent schijnt een andere interpretatie te hebben van de kleurinfo die een RAW meekrijgt zoals ik bij experimenten samen met Rinus heb ondervonden. We waren allebei nogal verrast door de resultaten.

Ik heb geen ervaring met IrfanView en XnView waarmee Rinus werkt maar ik heb ook wel een kleine collectie gratis software. Ik wandelde met een paar RAWs door Olympus Master2, FastStone en dan nogmaals door Picasa, deze keer ook in zwart/wit daar dat tenslotte de reden was dat ik op RAW was overgestapt. Hoewel FastStone en Picasa in kleuren als de besten uitkwamen, was ik toch nog niet helemaal gelukkig. Wat betreft kwaliteit was het heel zeker een verbetering maar zwart/wit leverde als jpg in mijn CS2 nog steeds betere resultaten…

Catch 2:

Sommige oudere software bleek het RAW formaat van een recentere camera niet te herkennen zoals het mij gebeurde in CS2. Hoewel Olympus de RAW opnames de extensie .orf meegaf en geeft bleek dat niet elke .orf een .orf was. Of dat was tenminste de mening van mijn antieke Photoshop. Met de E500 had ik geen problemen gehad maar bij de E620 kreeg ik een reactie die heel erg leek op “Euh?…”. En daar CS2 ook al wat oud is om de nieuwere Adobe RAW plug-in er aan te hangen, was ik wel op het punt aangekomen waar ik wat beslissingen moest nemen…

En toen dacht ik ineens aan Lightroom…

Klik voor Nederlandse versie (2)

Klik voor Nederlandse versie (3)

4 thoughts on “RAW, Lightroom e.a. … (1) ned.

  1. Ja, Rinus – er zijn inderdaad nog een heleboel zijtakken waarin ik zou kunnen verdwalen🙂 Maar het Olympus programma is echt wel erg eenvoudig, bijna niet de moeite waard om RAW te trekken. Het is ook de gratis software dat je bij de aankoop van het toestel meekrijgt. Er bestaat een waarschijnlijk iets betere versie dat Olympus Studio heet. Ik weet zelfs niet of die ook gratis is… ik dacht van niet. Ik heb daar zo iets van ‘haal de camera bij producenten die daar al lang mee bezig zijn. Haal de software bij wie daarin gespecialiseerd is’. Mijn laatste ervaring met de software van Nikon heeft dat enkel maar bevestigt. Kwaliteit betaal je nu maar eens, daar is niets aan te doen… Voor iemand die speciaal op RAW overstapt om betere kwaliteit te krijgen is Olympus Master2 niet direct aan te raden.
    Als ik ooit terug zou moeten vallen op een gratis programma, zou het waarschijnlijk nog steeds eerder Picasa zijn, denk ik… maar het zou toch pijn doen…FastStone is anders ook nog een goede gratis optie.

    Die Jtjes zijn smileys die bij hun aankomst van Word soms niet worden herkend… ik dacht dat ik ze allemaal al had geconverteerd maar blijkbaar dus niet…🙂

    Like

    • Ik begrijp dat jij ook niet alles kunt overzien, maar je zou van goede fabrikanten zoals Canon, Nikon en Olympus verwachten dat ze basis software bijleveren zodat hun RAW’s optimaal omgezet kunnen worden in normale bestanden voor verdere verwerking.

      Dat valt dus kennelijk zwaar tegen en daarmee is dus het gebruik van RAW alleen zinvol met prijzige programma’s – zeg maar vanaf 100 euro voor Photoshop Elements.

      Picasa etc. zijn ongeschikt omdat het bereik van RAW bij voorbaat bederven.
      Bedankt / Rinus

      Like

      • Klopt dat ik dat inderdaad niet echt kan overzien. Evenmin kan ik overzien wie eigenlijk normaal naar RAW overstapt en baat zou hebben bij een merk-programma om daarmee te werken… Ik vermoed wel dat het meestal toch al ervaren fotografen zijn, geen echte spiegelreflex beginners. Ik vermoed eveneens dat bij de gratis meegeleverde programma’s eerder een filosofie achter zit dat je daarmee je eerste stapjes kunt doen en het dan maar zelf verder moet uitzoeken als je meer zou willen… denk je niet?

        Ja, wat je met iets zoals LR kunt doen kan je niet echt met Picasa – of FastStone of een ander gratis programma vergelijken, vrees ik. Ook op het internet zijn er prima fotobewerkingsprogramma’s die niets kosten maar daar kan je ook niet terecht met RAW. Alleen al door het feit dat je dan telkens bestanden van minimum 11MB zou moeten uploaden… Die programma’s converteren dat automatisch naar jpg als je het probeert. Adobe Photoshop Express is daar een goed voorbeeld van. Pixlr een ander (trouwens beide sites die ik nog van jou heb gekregen om eens te bekijken…).

        Like

  2. Nogmaals dank voor de vermelding van onze gezamenlijke zoektocht naar de bijzondere kwaliteit van RAW.

    Wat ik jammer vind dat je hier niet laat zien wat de eigen RAW-convertor van Olympus ervan terecht brengt – zowel in kleur als in zwart-wit. Als dit programma immers voldoende primaire bewerkingsmogelijkheden heeft om er een goede jpg van te maken, dan zou dat voor velen al voldoende zijn.
    Kun je daar in een paar woorden iets over zeggen?
    Rinus

    PS: in je tekst zitten hier en daar losse letters “J”

    Like

I'd be glad to hear from you!... --- Laat maar komen, dat commentaar!...

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s